Hướng tới một triết lý dinh dưỡng phòng ngừa mới: Từ cách tiếp cận giản hóa luận đến một mô hình toàn diện nhằm cải thiện các khuyến nghị dinh dưỡng

Tóm tắt sơ lược

Tính đến nay, cách tiếp cận giản hóa luận (reductionist approach) vẫn chiếm ưu thế và vượt trội hơn hẳn trong các nghiên cứu dinh dưỡng ở người, và nó đã làm sáng tỏ một số cơ chế cơ bản trên cơ sở dưỡng chất thực phẩm (ví dụ, những chất dinh dưỡng liên quan đến các bệnh phát sinh từ sự thiếu hụt). Ở các quốc gia phương Tây, cùng với sự tiến bộ trong y học và dược học, cách tiếp cận giản hóa luận đã giúp làm tăng tuổi thọ trung bình (life expectancy). Tuy nhiên, mặc dù đã trải qua 40 năm nghiên cứu về dinh dưỡng, nhưng hàng năm thì hai đại dịch béo phì và tiểu đường vẫn không ngừng gia tăng trên toàn thế giới, không chỉ tại những quốc gia phát triển mà còn ở các nước đang phát triển, dẫn đến sự sụt giảm của những năm sống khỏe mạnh (healthy life years). Song, tương tác giữa các mối quan hệ dinh dưỡng-sức khỏe không thể được mô hình hóa trên cơ sở của một mối quan hệ nhân quả tuyến tính giữa một hợp chất thực phẩm và một ảnh hưởng/tác động sinh lý, mà thay vào đó là từ các mối quan hệ phi tuyến tính đa/nhiều nguyên nhân (multicausal nonlinear relations). Nói cách khác, việc giải thích “cái toàn bộ” từ “những cái cụ thể” bằng phương pháp tiếp cận giản hóa luận từ dưới lên (bottom-up) vẫn có những hạn chế của nó. Từ đó, một cách tiếp cận từ trên xuống (top-down) trở nên cần thiết đối với việc nghiên cứu những vấn đề phức tạp hơn thông qua một cách nhìn/quan điểm toàn cục trước khi giải quyết bất cứ câu hỏi cụ thể nào để giải thích vấn đề tổng thể/toàn bộ. Tuy nhiên, có vẻ như cả hai cách tiếp cận đều cần thiết, không những vậy còn củng cố lẫn nhau. Trong bài đánh giá này tổng quan này, các khía cạnh nghiên cứu của phương Đông và phương Tây sẽ được trình bày lần đầu tiên, đặt ra nền tảng cho thứ có thể là hệ quả của việc áp dụng cách tiếp cận giản hóa luận so với cách tiếp cận toàn diện để nghiên cứu dinh dưỡng trong mối quan hệ với sức khỏe công cộng/cộng đồng, tính bền vững môi trường, gây giống/chăn nuôi, đa dạng sinh học, khoa học và xử lý/chế biến thực phẩm, cũng như sinh lý học đối với việc cải thiện các khuyến nghị dinh dưỡng. Do đó, nghiên cứu thay thế cách tiếp cận giản hóa luận bằng một cách tiếp cận toàn diện hơn (holistic approach) sẽ chỉ ra các biện pháp chung/tổng quát và hiệu quả đối với các vấn đề mà sẽ xuất hiện từ khâu trồng trọt chăn nuôi cho đến khâu tiêu thụ. Dinh dưỡng phòng ngừa (preventive nutrition) của con người không thể được coi là “dược học” và thực phẩm cũng không nên được nhìn nhận là “thuốc” nữa.

Read moreHướng tới một triết lý dinh dưỡng phòng ngừa mới: Từ cách tiếp cận giản hóa luận đến một mô hình toàn diện nhằm cải thiện các khuyến nghị dinh dưỡng

Thực phẩm lên men, hệ vi sinh vật trong cơ thể người và sức khỏe tinh thần: kinh nghiệm cổ xưa phù hợp với tâm thần học dinh dưỡng

Việc chủ đích áp dụng cách thức lên men vào quá trình chế biến đồ ăn và thức uống, với tư cách là một biện pháp để đem đến cảm giác ngon miệng, giá trị dinh dưỡng, cũng như bảo quản và các đặc tính dược lý khác, đã là một cách làm thông thường có từ xa xưa.

Read moreThực phẩm lên men, hệ vi sinh vật trong cơ thể người và sức khỏe tinh thần: kinh nghiệm cổ xưa phù hợp với tâm thần học dinh dưỡng

Uống nhiều rượu bia có gây ung thư không?

Đồ uống có cồn là gì?

Cồn là một thuật ngữ phổ biến dùng để chỉ ethanol (etanol) hoặc rượu etyl, một hóa chất có trong các thức uống có cồn như bia, cider (thức uống có cồn được lên men từ trái cây và thường là táo – ND), rượu mạch nha, rượu vang, và đồ uống chưng cất (rượu mạnh). Cồn được tạo ra nhờ vào việc lên men đường và tinh bột bằng men. Cồn còn được tìm thấy trong một số loại thuốc, nước súc miệng, và sản phẩm gia dụng (bao gồm chiết xuất vani và các hương liệu khác). Tài liệu này sẽ tập trung vào nguy cơ ung thư liên quan đến việc tiêu thụ các loại đồ uống có cồn.

Read moreUống nhiều rượu bia có gây ung thư không?

Quảng cáo và tiếp thị thực phẩm nhắm tới trẻ em và thanh thiếu niên ở Mỹ 

Tóm tắt

Trong những năm gần đây, ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống ở Mỹ đã xem trẻ em và thanh thiếu niên là động lực chính ảnh hưởng đến thị trường đồ ăn thức uống. Kết quả là, trẻ em và thanh thiếu niên giờ đây là mục tiêu của những quảng cáo và tiếp thị thực phẩm chuyên biệt và gắt gao. Các nhà tiếp thị thực phẩm hiện giờ đang quan tâm đến người tiêu dùng là giới trẻ vì sức mạnh chi tiêu (spending power), ảnh hưởng đến chuyện mua sắm (purchasing influence) của họ cũng như là với tư cách là những người tiêu dùng trưởng thành trong tương lai. Vô vàn kỹ xảo và kênh quảng cáo tiếp thị được dùng để tiếp cận đến giới trẻ, bắt đầu từ khi trẻ còn chập chững học đi, để thúc đẩy xây dựng nhãn hiệu và ảnh hưởng đến hành vi mua thực phẩm. Những kênh tiếp thị thực phẩm này bao gồm quảng cáo trên ti vi, tiếp thị trong trường học, quảng cáo trong phim (product placement), câu lạc bộ thiếu nhi, mạng Internet, đồ chơi và các sản phẩm có logo thương hiệu và những kỹ thuật quảng bá nhắm đến người trẻ như là bán chéo (cross-selling) và bán kèm (tie-in). Thực phẩm tiếp thị đến trẻ em chủ yếu nhiều đường và chất béo, và những loại đó không phù hợp với các khuyến cáo ăn uống quốc gia. Mục đích của bài viết này là để xem xét nghiên cứu các kênh quảng cáo và tiếp thị thực phẩm được dùng để hướng đến trẻ em và thanh thiếu niên ở Mỹ, ảnh hưởng của quảng cáo thực phẩm đối với hành vi ăn uống cũng như là các chính sách và quy định hiện tại.

Read moreQuảng cáo và tiếp thị thực phẩm nhắm tới trẻ em và thanh thiếu niên ở Mỹ 

Làm sáng tỏ sự thật về chất béo

Vào tháng 3/2014, một bài báo xuất hiện trên Biên niên sử Nội Khoa (Annals of Internal Medicine) đã khiến công chúng vốn đã ám ảnh với ẩm thực càng trở nên sung sướng, phấn khích. Mặc dù mang một tiêu đề nhàm chán – “Sự liên kết giữa axit béo dinh dưỡng, tuần hoàn và bổ sung với nguy cơ động mạch vành” – nhưng bài báo lại báo cáo một kết quả khá sửng sốt:

ăn ít chất béo bão hòa hơn, con quỷ dinh dưỡng khiến bánh sừng bò bơ trở nên khó cưỡng đến thế, không thực sự làm giảm nguy cơ bị bệnh tim của một người.

Phát hiện này được công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, và nó chạm đến tất cả các vấn đề văn hóa gây tranh cãi: thực phẩm và chất béo, tử vong và bệnh tật, thịt xông khói và phô mai Brie. Như Mark Bittman đã cường điệu trên tờ New York Times thì: “Bơ đã quay trở lại. Julia Child, nữ hoàng chất béo, đang mỉm cười rạng rỡ ở đâu đó.”

Read moreLàm sáng tỏ sự thật về chất béo

Tìm hiểu về đường và các chất tạo ngọt

“Đường” là tên gọi chung cho nhiều chất tạo ngọt có tên hóa học khác nhau chứ không chỉ riêng đường chiết xuất từ mía hay củ cải đường như chúng ta thường thấy. Dù cho có rất nhiều tên gọi như vậy, đường tương đối giống nhau về mặt dinh dưỡng. Chúng bao gồm chủ yếu là glucose, fructose và sucrose, là những dạng cơ bản của đường.

Read moreTìm hiểu về đường và các chất tạo ngọt

Mùi và Vị thay đổi thế nào khi bạn lão hóa

Câu chuyện của Sally

Hàng năm, cứ đến Lễ Tạ ơn là bà Sally lại mong chờ tới bữa tối ở nhà con gái bà ấy. Bà ấy thích mùi hương của thịt gà tây cùng các món khác. Bà ấy nóng lòng muốn được thưởng thức chúng. Nhưng, năm nay mùi hương không còn giống Lễ Tạ ơn nữa, và khi Sally ăn các món ăn ngày lễ, bà ấy cảm thấy hụt hẫng, thất vọng. Chúng không còn ngon như bà ấy vẫn nhớ nữa. Và dường như chỉ mỗi mình bà ấy để ý đến điều đó. Sally băn khoăn không hiểu đã có chuyện gì – liệu có phải vấn đề nằm ở các giác quan của bà ấy hay không?

Read moreMùi và Vị thay đổi thế nào khi bạn lão hóa

Những bí mật về Carbohydrate có thể bạn chưa biết

Carbohydrate hay carb là một chủ đề được bàn luận sôi nổi, đặc biệt là trong thế giới ăn kiêng giảm cân, một phần không nhỏ là do mức độ nổi tiếng của các chế độ dinh dưỡng ít carbohydrate như chế độ Atkins, Dukan và South Beach.

Câu thần chú “carb là xấu” của Tiến sĩ Atkins và đồng nghiệp đã khiến rất nhiều người hoang mang, nhầm lẫn về carbohydrate và tầm quan trọng của chúng đối với sức khỏe của chúng ta, bao gồm cả việc duy trì một mức cân nặng lành mạnh.

Read moreNhững bí mật về Carbohydrate có thể bạn chưa biết

Sửa đổi nhãn thông tin dinh dưỡng theo quy định mới của FDA

Vào ngày 20/05/2016, Cục Dược Thực Phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã thông báo nhãn Thông tin Dinh dưỡng mới của các thực phẩm đóng gói để phản ánh thông tin khoa học mới, bao gồm mối liên hệ giữa chế độ ăn uống và các bệnh mãn tính như là béo phì và bệnh tim. Nhãn mới này sẽ khiến người tiêu dùng dễ đưa ra lựa chọn thực phẩm sáng suốt hơn. Cục FDA công bố các quy định cuối cùng trong Công báo Liên Bang (Federal Register) vào ngày 27/05/2016.

Read moreSửa đổi nhãn thông tin dinh dưỡng theo quy định mới của FDA

Đạt được cân bằng thông qua nghệ thuật ăn uống: Giải mã bí ẩn dinh dưỡng phương Đông và kết hợp với dinh dưỡng phương Tây

Tóm tắt

Phương thức tiếp cận dinh dưỡng của phương Đông và phương Tây đều độc đáo và sở hữu cả ưu điểm lẫn nhược điểm. Phối trộn tinh hoa của cả hai phương pháp sẽ giúp chúng ta phát triển được một hệ thống dinh dưỡng tích hợp mà hiệu quả hơn đơn lẻ truyền thống ăn của mỗi bên. Quan điểm về dinh dưỡng của phương Tây đã đang áp dụng những thuộc tính nhất định của triết lý y học phương Đông như đã được chứng tỏ qua công tác xúc tiến dinh dưỡng cá nhân hóa bằng các phương pháp như là di truyền học dinh dưỡng. Tuy nhiên, các khái niệm quan điểm về dinh dưỡng của phương Đông và phương Tây vẫn có những khác biệt. Thành thạo phương pháp luận của cả phương Đông và phương Tây có thể đảm bảo rút chiết được những điều cốt yếu nhất từ cả hai kỹ thuật để phát triển được một phương thức dinh dưỡng tổng thế, có hệ thống và toàn diện nhằm đạt được sức khỏe tối ưu.

Read moreĐạt được cân bằng thông qua nghệ thuật ăn uống: Giải mã bí ẩn dinh dưỡng phương Đông và kết hợp với dinh dưỡng phương Tây